2005-07-23
Fons Oerlemans

Uit het archief:


2009-11-12
Nol Gouden Dirk

2009-09-12
Opening brug

2008-12-01
Weissensee

2008-03-24
Willem erelid

2007-07-23
Sail Hichtum

2006-11-21
Nieuwe muzikanten

2006-10-12
Succes op de Zaan

2006-06-16
Avonturier Fons

2006-01-09
Jubileumkrant

2005-11-12
Fietsendief

2005-08-28
Sail Amsterdam

2005-07-23
Fons Oerlemans

2005-05-11
Lintjesregen

2005-05-11
Ineke geridderd

2005-03-23
De Velde op bezoek

Fons Oerlemans

Per fles over de oceaan

Hij is pas 67 en zij net 60 jaar. Tijd dus eindelijk weer eens het ruime sop te kiezen. Fons en Kee Oerlemans verbaasden de wereld in 1983 door met een tot vlot omgebouwde vrachtwagen van Van Gend & Loos de Atlantische Oceaan over te steken van New York naar Lissabon.

De opmerkelijke Belg en zijn Nederlandse echtgenote kruisten in de meest bizarre vaartuigen al zes keer de wereldzeeën. Maar nu – na 21 jaar pauze – staan ze gereed om op 3 september van start te gaan voor een wereldreis van twee jaar in … een gemotoriseerde fles. Ze gaan er brieven van straatarme kinderen mee naar VN-chef Kofi Annan brengen.

Door Ron Couwenhoven -gepubliceerd in De Telegraaf dd 23 juli 2005.

Antwerpen, zaterdag

”Als je vijftig bent behoor je volgens velen al tot de paleontologische afdeling van het leven. In mijn geboortedorp Nieuwmoer bij Kalmthout op de grens met Nederland word ik wel eens uitgenodigd voor een bakske koffie in het gemeenschapshuis voor bejaarden. Daar zitten mensen van zestig jaar en ouder te kaarten. Ik hou dan hele vriendelijke gesprekken met ze, maar ik zou krankzinnig worden als ik daar ook de hele dag moest zitten.”

* De Fles der Flessen zwevend in de takels. Fons en Kee zijn van plan er een proefvaart mee te maken naar Zaandam. Het Kapiteinskoor zal hen dan van harte ontvangen.

Fons Oerlemans is pas 67 jaar oud en nog lang niet toe aan een leven achter de geraniums. Welnee, de opmerkelijke Belg staat klaar om aan een nieuw groots avontuur in zijn opmerkelijke leven te beginnen. In de oude dokken van Antwerpen werd vorige week zijn nieuwste schip te water gelaten en hij doopte het Message in a Bottle. Het hemelsblauwe gevaarte heeft de vorm van een fles, in de hals is de kooi voor Fons en zijn Nederlandse vrouw Kee gebouwd en diezelfde hals wordt keurig afgesloten met een enorme kurk, die Fons en Kee vervaardigden uit epoxy-schuim. Op dit bizarre schip komen twee masten van zes meter hoog, waaraan zeilen gehesen zullen worden, waarmee oude Chinese jonken zich al duizenden jaren geleden over de oceanen bewogen. Vanuit de piepkleine open kuip moeten Fons en Kee die zeilen bedienen en hun schip sturen. “Er is zo weinig ruimte, dat ik het dashbord in de achtersteven heb moeten bouwen,”zegt Oerlemans. “Je moet dus steeds even omkijken om je apparaten in de gaten te houden, maar goed, dat is makkelijk te doen.”

* Fons (rechts) en Kee tijdens de doopplechtigheid van hun Message in a Bottle.

Zo zullen Fons en zijn zestigjarige echtgenote twee jaar lang over de wereldzeeën zwerven om brieven van straatarme kinderen uit de hele wereld aan te bieden aan staatshoofden, politici en uiteindelijk in New York aan Kofi Annan, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties.

Kee staat te trappelen om te vertrekken. “We werken samen met Humane Connection. Dat is een kleinschalige organisatie van de Algerijnse Mirjam Chabina. Zij was hotelmanager in Dakar in Senegal, maar nam ontslag om een eigen humanitaire hulporganisatie te starten. Heel kleinschalig in het dorp Fatik in Senegal. Er heerste pure armoede en de gehandicapten in het dorpje werden zo ver mogelijk weggestopt. Mirjam begon de levensomstandigheden te verbeteren en de mensen bewust te maken, dat ze samen met hun gehandicapte kinderen moesten leven. Dat iedereen in dit leven waardevol is. Ook al ben je niet honderd procent volmaakt.”

Dat lukte de ex-hotelmanager aardig en nu is ze met vrienden en vriendinnen uit allerlei landen bezig met een brievenproject van straatarme kinderen over de hele wereld. Die brieven moeten aangeboden worden aan staatshoofden en toppolitici.

“Dan kunnen ze zelf lezen wat er onder deze kinderen leeft. Hoe ellendig ze het hebben en wat hun kleine verlangens zijn voor een betere toekomst,”zegt Kee Oerlemans, die als dochter van een Nederlandse professor in Hilversum werd geboren.

* 1984: Per truck van New York naar Lissabon.

Het pad van het echtpaar Oerlemans en dat van Mirjam Chabina kruiste elkaar doordat Mirjam bevriend was met de zuster van Daniël Delcroix. Daniël (28) is de zoon van Ludo Delcroix, een ex-profwielrenner, die ooit een etappe in de Tour de France won. Hij komt uit hetzelfde dorp als Fons en Daniël heeft dezelfde avonturiersgeest als zijn grote voorbeeld.

Samen met zijn vriend Stijn Oerlemans (23), erg verre familie van Fons, ontwikkelde hij een plan om met een gemotoriseerd vlot naar Amsterdam te varen. In Nieuwmoer hadden de jongens van hun ouders de verhalen over de wonderbaarlijke avonturen van Fons en Kee gehoord.

“Toen besloten ze ons op te zoeken. Het klikte gelijk en ik heb ze geholpen met de bouw van hun vlot, terwijl ze mij assisteerden met de bouw van de fles,” zegt Oerlemans. “Helaas hebben ze Amsterdam nooit bereikt, want de buitenboordmotor van het vlot begaf het al voor de grens.”

* 1974 Fons op zijn eerste vlot.

Maar het koppel was zo in de ban van Fons, dat ze besloten hem te blijven assisteren. Daniël nam anderhalf jaar onbetaald verlof. Stijn zegde gewoon zijn baan op. Ze vroegen Fons en Kee of ze niet als bemanning mee konden.

“En dat gaat,” zegt Kee. “Ze gaan op de motor naar Dakar en komen daar aan boord voor de oversteek naar Brazilië. Daar bekijken we hoe het verder moet, want we hebben dan wel een maand of wat op elkaars lip gezeten in een ruimte van nauwelijks tien bij twee meter. Het is wel even afwachten hoe dat verloopt.”

Maar daar hebben de jonge mannen alle vertrouwen in, want Fons Oerlemans is de onbetwiste kampioen van België met betrekking tot onwaarschijnlijke avonturen. Hij startte zijn carrière op de wereldzeeën in 1973 met niet veel meer dan een rubberbootje, waarmee hij drie weken op de Atlantische Oceaan rondzwierf. Toen had hij de smaak te pakken. In 1978 stak hij op een vlot samen met Kee, die hij via een contactadvertentie in De Telegraaf had leren kennen, de oceaan over. Drie jaar later scheepten ze zich in Antwerpen in in een tot schip omgebouwde stoomketel, waarin door grote ramen het onderwaterleven gevolgd kon worden. Zes maanden later spoelden ze aan op Barbados. In 1983 volgde de bizarre overtocht van New York naar Lissabon in een tot vlot omgebouwde vrachtwagen. De ruitenwissers en de richtingaanwijzers werkten perfect.

*1991 Fons op het IJ in de Spirit of Amsterdam, de race-fles.

“Alleen moesten we elkaar om de twee uur aflossen achter het stuurwiel. Kee had geen rijbewijs, maar ze stuurde het vlot toch 3000 kilometer over de oceaan. Nou ja, als je een mijltje of wat uit de koers raakte, maakte dat natuurlijk niets uit,”zegt Fons.

Hij ontwierp daarna een draagvleugelboot in de vorm van een fles, waarmee hij het non-stoprecord New York – Europa wilde verbeteren. Nautische deskundigen verklaarden de Vlaming voor gek, toen hij met zijn plannen kwam. Maar de selfmade knutselaar bewees het tegendeel. Bij de eerste proefvaarten op het Noordzeekanaal bij Amsterdam kwam de enorme fles tot verbijstering van de ‘deskundigen’,  die het ontwerp naar de prullenmand hadden verwezen, hoog uit het water en schoot op zijn draagvleugels met de ongehoorde snelheid van 40 knopen of 75 kilometer per uur over het water.

“Helaas pikte Steve Fosset mijn idee. Hij was miljonair, kocht een raceboot, liet die onderweg bij tanken en brak het record voor ik op pad kon,”zegt Fons. Maar de Belg bleef niet bij de pakken neerzetten. Zijn nieuwe projekt werd een opstijging per luchtballon naar de stratosfeer op veertig kilometer hoogte.

Het kwam er nooit van. “Maar in de hal, waar ik de draagvleugelboot heb omgebouwd tot de Message in a Bottle, staat de gondel gereed en ligt 35.000 vierkante meter ballonstof opgeslagen. De ballon is nooit gemaakt, omdat nergens een hal van 120 meter zonder pilaren te vinden was, waar de stof met speciale technieken aan elkaar gezet moest worden. Maar ja, dat is nu wellicht iets voor als ik zeventig ben, na afloop van de tocht met de fles.”

Het was vorige week zaterdag nog behoorlijk spannend of de enorme fles van Fons en Kee wel uit de montagehal in de Madrasstraat, vlakbij de oude dokken in Antwerpen, gehaald kon worden. Het scheelde maar enkele centimeters.

Terwijl Fons, Daniël en Stijn, die al tijden met het echtpaar in de loods wonen, aan de Fles der Flessen sleutelden, zorgde Kee voor een huiselijk interieur. Op haar fiets ging ze naar allerlei bedrijven om om assistentie te vragen.

“Daar ben ik heel handig in,” zegt zij. “Heeft u niet een paar wielen? Of wat vloerbedekking? Kunt u ons niet helpen met een paar zeilen? O, het is voor Fons Oerlemans en zijn nieuwe projekt. En dan zwaaiden de deuren open.”

Zo werd het interieur geheel gestoffeerd met keurig tapijt en werden alle scherpe randen in de grote kajuit geheel afgezet met een opengesneden knalgroene tuinslang, ‘zodat je je niet bezeerd als je je hoofd stoot,’ zegt Kee en trots laat ze er opvolgen: “Het is een heel knus bootje geworden. Net een berghutje. Als we terug zijn gaan we er in wonen.”

Een groot probleem is nu de financiële situatie van de avonturiers. Er moet brandstof gekocht worden en die is tegenwoordig kostbaar. “Als ons geld zit in de fles,”zegt Fons. “Mijn pensioen. Alles is er aan opgegaan. We hebben nu een paar sponsors nodig om het projekt op weg te helpen.”

De tijd is kort, want het buitengewone schip moet zaterdag 3 september via de Schelde richting Parijs vertrekken, waar het eerste van een aantal volksfeesten, die Humane Connection organiseert om aandacht voor het brievenprojekt te krijgen, zal worden gehouden aan de boorden van de Seine. Daarna gaat de tocht langs 240 sluizen dwars door Frankrijk naar de Middellandse Zee, waar vermoedelijk nog even links afgeslagen moet worden om een bijeenkomst in Monaco op te vrolijken. Dan volgt de tocht langs Gibraltar naar Dakar, de oversteek naar Brazilië en een lange tocht langs de Caribische kusten naar New York, waar de laatste brieven aan Kofi Annan zullen worden gegeven.

De meest omvangrijke flessenpost ooit is dan minstens twee jaar onderweg geweest. Oerlemans is dan bijna zeventig jaar. Kee zegt: “En ik kan in de VUT, maar ik neem wel mijn viool, mijn blokfluit en mijn banjo mee. Muzikaal ben ik niet, maar misschien kom ik onderweg nog iemand tegen, die mij een paar accoorden kan leren, zodat ik zeemansliedjes kan gaan spelen. Ik kan gewoon niet wachten tot we vertrekken. Ik heb er zin in!”